هر آنچه که باید درباره برنج بدانید
فکر میکنید میتوان برنج را از سفره ایرانیها حذف کرد؟ ما تقریباً هر روز حداقل یک وعده از این مواد غذایی را مصرف میکنیم. هر نوع از این محصول از طعم، بافت، مدت زمان پخت و دیگر ویژگیهای خاص خود برخوردار است.
اگر تصمیم گرفتهاید تغییری در رژیم غذایی خود ایجاد کرده و برنج باکیفیت و مرغوب تهیه کنید، پیشنهاد میکنیم جهت آشنایی با انواع برنجها و تفکیک آنها از یکدیگر در ادامه مقاله ما را همراهی کنید.
برنج چیست و جایگاه آن در سفره ایرانیها
طی سالیان گذشته برنج یکی از اصلیترین مواد غذایی ایرانیان بوده و است. حتی باگذشت زمان و افزایش قیمت این محصول همچنان از سفره خانوادههای ایرانی حذف نشده و بسیار پرطرفدارتر هم شده است. این محصول از خانواده گندم بوده که بسیار خوشمزه و لذتبخش است.
اغلب غذاهای ایرانی از ترکیب برنج و خورشت هستند و همین محبوبیت این محصول را بین همه مردم چندین برابر کرده است. این کالا خاصیت دارویی زیادی دارد مثلاً مصرف آن برای پیشگیری از بیماریهای گوارشی، پوست و مو بسیار مفید است.
انواع مختلف برنج
طیف گستردهای از انواع برنجها وجود دارند که هر یک ویژگیهای منحصربهفرد خود را دارند. به دلیل خواص غذایی بالای این محصول، مصرف آن بهعنوان یکی از مهمترین مواد غذایی در سبد غذایی خانوار، غذاهای محلی، منو رستورانها و… در سراسر جهان شناخته شده است.
اکنون شما را با انواع این محصول مختلف آشنا میکنیم.
هاشمی
یکی از گونههای برتر و خوشپخت برنج ایرانی، نوع هاشمی است. این محصول مقاومت مناسبی در برابر آفتها دارد؛ زیرا بهخاطر باریک بودن ساقه، اجازه حضور کرم ساقه خوار در درون خود را نمیدهد.
نوع هاشمی بسیار قدبلند بوده که در دو نوع کلی به نامهای هاشمی سردوگرم کشت میشود. نوع سرد آن، ساقه باریکتری نسبت به نوع گرم دارد.
شیرودی
شیرودی جزو برنجهای پرمحصول شناخته میشود که محل کشت آن در استان مازندران است. ظاهر این محصول همانند هاشمی بوده و از نظر کیفیت پخت در رده خوبی هم قرار گرفته است. قیمت شیرودی مناسب بوده و در اغلب رستورانها و ادارات مورداستفاده روزمره قرار میگیرد.
طارم
طارم که از صدری قدری کوتاهتر و چاقتر بوده؛ اما تقریباً دارای همان چربی است. این محصول ساعتها پس از پخت خوشمزه و باکیفیت میماند. طارم بهعنوان یکی از خوشعطرترین نمونه از محصولات ایرانی در سراسر دنیا شناخته میشود و صادرات آن نیز از رونق بسیار مناسبی برخوردار است.
صدری
صدری جزو برنجهای دانه بلند ایرانی محسوب میشود. این محصول که اغلب در گیلان کشت میشود یکی از باکیفیتترین محصولات ایرانی بوده که دارای پروتئین بیشتری نسبت به دیگرگونههاست. بهطوریکه اگر بین دودست مالیده شود، چربی آن بهخوبی حس خواهد شد.
محسن
چنانچه داشتن بستهبندی استاندارد و کاملاً مرتب برای شما یک معیار در خرید انواع برنج باشد، محسن گزینهای عالی و بینظیر برای شما خواهد بود. عمده محصولات برند محسن کاملاً هماندازه و یکدست هستند و به دلیل قدبلند و درشت بودن دانهها بهعنوان یکی از بهترین کالاهای هندی شمرده میشوند.
باسماتی
باسماتی به طور سنتی در هند رشدیافته و مورداستفاده قرار میگیرد و دارای دانههای بلند با بافت بسیار ظریف است. همچنین، دارای شاخص گلیسمی متوسط بوده و بیش از 20 امتیاز پایینتر از برنج سفید است. این محصول برای افرادی که سعی در کنترل مصرف کربوهیدرات و میزان قند خون خود دارند، گزینه مناسبی است.
جاسمین
یکی دیگر از انواع منحصربهفرد محصولات برنجی، جاسمین است که دانه بلند بوده و معمولاً در جنوب شرقی آسیا رشد میکند. این کالا دارای عطر دلپذیری است که بوی آن باعث محبوبیتش در سراسر جهان میشود.
مزایا و معایب برنج ایرانی
همه ما کموبیش میدانیم که برنج ایرانی یکی از مرغوبترین و بهترین محصولات دنیا بوده که عطروطعم خاص آن همیشه ما را بهسوی خود جذب کرده است. مزیتها و خواص این کالا بسیار زیاد است که با برخی از آنها شاید آشنایی نداشته باشید.
در واقع بهتر است بدانید که آشنایی شما با این مزیتها کمک میکند بتوانید بهصورت اصولیتر این غلات را در رژیم غذاییتان قرار دهید. از مزایای مهم برنج ایرانی عبارتاند از:
- کمک بهسلامت قلب و عروق: روغنی که در سبوس برنج ایرانی وجود دارد آنتیاکسیدان بسیار زیادی را درون خود جایداده است؛ بنابراین شما میتوانید با استفاده از این محصول غذایی، سطح کلسترول خونتان کاهش دهید تا بهسلامت قلبیتان کمک کنید.
- سرشار از ویتامین: یکی از دیگر مزیتها و خواص برنج ایرانی این است که دارای ویتامینهای زیادی نظیر فیبر، آهن، ویتامین دی، ریبوفلاوین و کلسیم است. شما میتوانید با استفاده از این غلات سیستم ایمنی بدن خود را تنظیم کنید و عملکردهای بدن را بهبود ببخشید.
- کمک به هضم غذا باخاصیت ادرارآوری: تمام مشکلات مربوط به گوارش و شکمی شما با استفاده از برنج ایرانی درمان میشود. این محصول بهعنوان یکی از غلات ادرارآور میتواند به کاهش وزن شما کمک بسیار زیادی کند. فیبر بالای برنج ایرانی برای ادرارآوری بهترین گزینه به شمار میرود.
- مراقبت از پوست: میتوانید پودر برنج ایرانی را بهصورت موضعی برای درمان بسیاری از مشکلات پوستی خود مورداستفاده قرار دهید. اغلب افراد به دلیل خواص و مزیتهای بینظیر پودر این محصول از آن برای درستکردن ماسک طبیعی روی صورت استفاده میکنند.
درمورد معایب برنج ایرانی نیز باید به موارد زیر بپردازیم که اگر در مصرف این محصول زیاده روی کنید، با آنها روبرو خواهید شد:
- چاقی و چربی شکم: اگر روزانه برنج مصرف کنید و تحرکی هم نداشته باشید، کربوهیدرات و گلوکز وارد سلولها شده و به شکل چربی ذخیره میشوند؛ پس برای اینکه به چاقی و چربی شکم مبتلا نشوید از خوردن هر روز یا هر شب این مواد غذایی اکیداً خودداری کنید.
- بالارفتن قند خون: مصرف روزانه زیاد برنج ممکن است خطر ابتلا به دیابت نوع دو و چاقی را افزایش دهد، چراکه این مواد غذایی سرشار از کربوهیدرات است و خوردن آن موجب بالارفتن قند خون میشود.
- افزایش چربی و فشارخون: کسانی که در طول روز مقدار زیادی برنج میخورند و از مضرات خوردن آن در شب آگاه نیستند، باید بدانند فشارخون و کلسترول آنها در مقایسه با افراد دیگر بالاتر میرود. این امر باعث ایجاد انواع بیماریهای قبلی عروقی میشود.
- بروز اختلالات عصبی: مصرف بیش از حد برنج موجب مشکلات عصبی میشود. برای جلوگیری از این معضل، میتوانید مقداری شلتوک یا پوسته آن را در کیسه پارچهای کوچک قرار داده و آن را همراه برنج بپزید.
مقایسه برنج ایرانی با برنج خارجی
ممکن است شنیده باشید که برنج ایرانی، جزو بهترین و باکیفیتترین محصولات جهان است. اغلب افراد به دلیل قیمت پایین نوع خارجی این محصول، آن را به برنج ایرانی ترجیح میدهند.
احتمالاً مردد شوید که آیا کیفیت نوع ایرانی صرفه اقتصادی دارد یا خارجی؟ سعی داریم در این بخش به مقایسه کامل این دو محصول ایرانی و خارجی بپردازیم.
طعم
زمانی که برنج ایرانی را بهصورت آبکش یا کته بپزید بهراحتی بو و عطر ناب آن را حس میکنید. یکی از ترفندهایی که البته تقلب در خریدوفروش محصول آن است که برنج ایرانی و خارجی را با هم ترکیب کرده و سپس به مشتری میفروشند.
از نظر بخش عمده مصرفکنندگان، طعم محصول خارجی قابلمقایسه با ایرانی نیست و نوع ایرانی، عطروطعم فوقالعاده بهتری نسبت به خارجی دارد.
قدکشیدن
در این باره باید بدانید بعضی از برنجهای خارجی، نسبت به برخی برنجهای کشت شده در ایران بیشتر قد میکشند. در حقیقت، قدکشیدن را میتوان مهمترین مزیت برخی از برنجهای خارجی بهویژه برنجهای هندی به شمار آورد.
ناگفته نماند که برخی از برنجهای ایرانی مانند برنج طارم هاشمی نیز در هنگام پخت بهخوبی قد میکشند و ری میکنند.
عطر و بو
بوی عطرآگین برنج ایرانی خاص و منحصربهفرد است. اگر دقت کرده باشید اولین موردی که در هنگام شروع پخت برنج ایرانی به مشام میرسد، عطر و بوی آن است. برنج خارجی بهاندازه برنج ایرانی بوی دلپذیری ندارد. در هنگام خرید هم حتی میتوانید از طریق بوکردن برنج، خارجی و ایرانی بودن آن را تشخیص دهید. برنجهای ایرانی حتی در حالت خام هم بسیار معطر هستند و عطر زیادی نسبت به برنجهای خارجی دارند.
شکل ظاهری
شکل ظاهری برنج که شامل قد و رنگ آن میشود از جمله مواردی است که بهراحتی با یک نگاه اجمالی مشاهده میشود. در واقع وقتی شما برای خرید برنج به برنجفروشی مراجعه کنید، اولین عاملی که سبب میشود شما به خرید برنج رویآورید، شکل ظاهری آن است.
ازآنجاییکه برنج ایرانی دارای قد استانداردی هستند و حجیم نمیشوند، بهراحتی قابلتشخیص هستند. اگر توجه کرده باشید، برنجهایی که اغلب در رستورانها یا در بسیاری از مجالس برای پذیرایی استفاده میشوند، قد بسیار کشیدهای دارند و کمی غیرطبیعی هستند.
نوع پخت
نوع پخت برنج از دیگر تفاوتهای میان برنج ایرانی و خارجی است. خوشپخت بودن برنج ایرانی جزء نشانههای آشکاری است که اغلب آشپزان بهخوبی آن را میدانند. در واقع علاوه بر کیفیت، عطر، مزه، بو، خوشپخت بودن برنج از جمله ویژگیهای اصلی برنج ایرانی محسوب میشود. گفتنی است که نحوه پخت برنج ایرانی فوت و فنهای بخصوص خودش را دارد و مانند برنج هندی نیست که طرز پخت سادهای داشته باشد.
روشهای تشخیص برنج اصل
در این سالها شاهد ورود برنجهای تقلبی و نامرغوب از گوشهوکنار دنیا به ایران هستیم. برخی از این برنجها از نامرغوبی گذشته و وارد بحث تقلبی بودن میشوند که عمده این تقلبها استفاده از پلاستیک و مواد شیمیایی در تولید برنجهای تقلبی است.
به همین دلیل در اینجا روشهای تشخیص برنج اصل را خدمتتان ارائه خواهیم کرد.
اولین گام؛ آزمایش تهنشین شدن برنج
یک ظرف را با آب پرکرده و مقداری از برنج مورد اشاره را در داخل آن بریزید. اگر برنج ریخته شده در ظرف تهنشین شد، این نشان از اصل بودن آن است؛ اما چنانچه برنج تهنشین نشد و روی آب شناور ماند دلیل بر وجود پلاستیک و تقلبی بودن آن است.
دومین گام؛ آزمایش کپک
در این مرحله کافی است مقداری از برنج موردنظر را در داخل ظرف پرازآب بریزید تا بپزد و حالت نرم و مرطوب وار به خود بگیرد. حال برنج پخته شده را داخل ظرفی پلاستیکی یا نایلون بریزید و آن را در فضای آزاد جلوی نور خورشید قرار دهید تا چند روز بماند.
اگر در مدت موردنظر برنج مورد آزمایش ما کپک زد، این علامت اصل بودن محصول است و در غیر این صورت نشان از غیر اصل بودن و وجود پلاستیک در آن است.
سومین گام؛ آسیاب کردن برنج
روش دیگری هم برای تشخیص برنج اصل وجود دارد. به این صورت که آن را در داخل هاون ریخته و اقدام به آسیاب کنید. درصورتیکه خرد و پودر شد نشان از طبیعی و اصل بودن آن است. در غیر این صورت میبایست به تقلبی و غیرطبیعی بودن محصول پی برد.
چهارمین گام؛ حرارت دادن برنج
در آخرین گام برای شناسایی برنج اصل نیازمند به حرارت داریم. حال آن را روی حرارت اجاقگاز قرار داده و شروع به گرمکردن کنید. اگر ذوب نشد و تغییر حالت نداد، یعنی محصول خریداری شده اصل است؛ ولی اگر ذوب شد و علاوه بر تغییر حالت بوی بد و دود ناشی از سوختن از آن خارج شد نشان از غیر اصل بودن آن دارد.
مراحل تولید برنج
آیا هنگامی که برنج را بر سر میز غذا میآورید و با اشتهای هرچه تمام میل میکنید به فکر شما خطور میکند که این طلای سفید خوشمزه چگونه به دست شما رسیده است؟ آیا با مراحل کاشت آن آشنا هستید؟ برنجی که به دست مصرفکنندگان میرسد مراحل بسیاری را طی کرده تا به مرحله پختوپز برسد.
خشککردن یا شالیها
در مرحله اول برنجها را از مزرعه به کارخانه شالیکوبی منتقل میکنند تا فرایند خشکشدن روی آنها انجام شود. در این مرحله رطوبت برنجها حدود ۱۵ درصد است که پس از قرارگرفتن در دستگاه به ۸ درصد کاهش پیدا میکند.
معمولاً ظرفیت خشککنها نزدیک به ۵ تن بوده و ۳ تا ۵ روز زمان نیاز است تا برنجها به طور تدریجی خشک شوند. پس از خشکشدن برنجها، چند ساعت یا یکی دو روزبه آنها استراحت داده میشود تا خنک شده و سپس برای مرحله بعدی آماده شوند.
الککردن
در مرحله دوم نیاز به الککردن برنجها است. با این کار گردوخاک یا ساقههای شالی گرفته شده و برنجها بهصورت یکدست درمیآیند. این دستگاه دارای مکش قوی است و میتواند ناخالصی، گردوغبار یا مواد اضافی را بهخوبی جدا کند.
جداسازی سنگها
یکی دیگر از مراحل تولید برنج مرحله پاکسازی است. در این مرحله با استفاده از دستگاههای مخصوص سنگهای ریزی که در داخل برنج قرار دارند جدا شده که باعث جداکردن کامل ذرات خارجی با اندازههای مختلف میشود. پس از پاکسازی کامل برنج یا شالیها آنها را آماده انتقال به دستگاه پوستکن میکنند.
پوستگیری
بعد از مراحل تولید مقدماتی این محصول، نوبت به پوستگیری با استفاده از دستگاههای مخصوص میشود. پوست روی برنج که شلتوک نام دارد توسط این دستگاهها از آن جدا میکنند. تا این قسمت شلتوکهای برنج تبدیل به دانههای قابلمصرف میشوند.
سفید کن
در مرحله سفیدکردن دستگاه سفید کن لایه دوم محصول را که سبوی نام دارد از روی آن جدا میکند. برای تولید برنج نوع قهوهای لایهبرداری بسیار جزئی است؛ اما برای تولید نوع سفید نیاز است تا سبوس کاملاً از روی دانهها تراش داده شود.
سبوس جدا شده در این مرحله سبوس خام بوده که برای مصرف دام و طیور مورداستفاده قرار میگیرد. برای آمادهسازی سبوس برای مصارف انسانی لازم است تا به روش تخمیری فراوری شود تا فیتیک اسید و آلودگیهای آن از بین برود.
پولیشر
دستگاه پولیشر هر گونه سبوس روی سطح دانهها را پس از عبور از واحد سفید کن از بین میبرد. این دستگاه دارای یک سیستم خنککننده به کمک آب است که کمک میکند دمای دستگاه حفظ شود.
الک و قلوه گیری
الک در دوطبقه است طبقه بالا که خود شامل 3 طبقه بوده و کار آن جداسازی دانههای شکسته از دانههای سالم است. دانههای شکسته در 3 دستهبندی مختلف بر اساس سایز از هم جدا میشوند. این سه دسته شامل نیمدانه درشت یا لاشه نیمدانه متوسط و نیمدانه ریز یا دان مرغی است.
طبقه پایین الک قلوه گیر نام دارد. قلوه به دانههای درشتی است که گاهی در برنج یافت میشود. این دانهها به هنگام پخت سفت شده و موجب چسبندگی محصول میشود که این امر حس ناخوشی را در هنگام سرو ایجاد میکند.
انبارکردن
بعدازاین مرحله کالا داخل گونیهای 50 کیلویی ریخته شده و برای حدود 2 ماه در انبار نگه داری می شود. این کار باعث می شود تا رطوبت موجود در دانه های برنج بالا برود و پخت بهتری داشته باشد. اگر این مرحله در فرایند تولید محصول رعایت نشود، باعث ناپخت شدن آن می شود.
الک دوم
پس از اینکه کالا در انبار به مدت 2 ماه ماند آماده ادامه پروسه بعدی می شود. در این مرحله محصول فوق برای بار دوم الک شده و تمام دانه های نارس، شکسته و قلوه از آن کاملا جدا می شوند.
سورتینگ
دستگاه سورتینگ دستگاهی است که دانههای برنج را با استفاده از ویژگی رنگی جدا میکند. بهعبارتدیگر هر چیزی که رنگی متفاوت از رنگ محصول داده باشد را جدا میکند. این کار با استفاده از دوربینهای CCD انجام میشود.
در ادامه فرایند محصول توسط بالابر به قیف بالای دستگاه روانه شده و ازآنجا به درون شیارهایی که بهاندازه عرض یکدانه برنج است، هدایت میشود و از جلوی دوربین دستگاه عبور میکند. پس از تشخیص ضایعات توسط پردازنده دستگاه دانه توسط فشار باد از مسیر خارج شده و به مخزن ضایعات هدایت میشود.
این ضایعات شامل دانههای تارس، دانههای رنگی، دانههای سرسیاه، دانههای شالی و سنگ و هر دانهای که همرنگ برنج سالم نباشد، میشود.
بستهبندی
آخرین مرحله از فرایند تولید برنج مربوط به بستهبندی است که پس از عملیات سورت کردن انجام میشود. این کالا معمولاً دربسته بندیهای 5 و 10 کیلویی بستهبندی و روانه بازار میشود. جنس گونی محصول نقش بسیار مهمی در حفظ کیفیت آن دارد.
بهترین نوع گونی، گونیهای اسپان باند است. محصولات بستهبندیشده در انبار قرار میگیرند و طبق سفارشها از کارخانه بارگیری میشوند و تحویل مغازهداران داده میشود و آنها محصول فوق را به مشتریان میفروشند.
نکات مهم در مورد خرید برنج باکیفیت
درصورتیکه شما با برخی از نکات مهم خرید برنج ایرانی آشنایی داشته باشید، میتوانید زمان خرید بهترین نوع آن را خریداری کنید. برخی از این نکات که اهمیت بسیار زیادی دارد و باید به آنها توجه داشته باشید به شرح موارد زیر هستند.
کهنه بودن
از مهمترین نکاتی که در زمان خرید برنج باید بدانید این است که برنج کهنه کیفیت بهتری نسبت به نو دارد. این محصول مانند دانههای دیگری که در دل زمین کاشته میشود تا مدتزمان زیادی آب درون خود دارد.
بعد از اینکه دانههای برنج برداشته میشود آب درون آن دانهها تبخیر میشود؛ بنابراین شما باید بهخوبی بدانید که هرچه دانهها خشکتر و سفتتر باشند زمان پختهشدن آب بیشتری را جذب میکنند و ری آنها هم بیشتر میشود.
یکدست بودن
از دیگر نکاتی که شما زمان خرید برنج مرغوب باید به آن دقت داشته باشید، یکدست بودن دانههای آن است. اینکه هر یک از دانههای برنج هم اندازه یکدیگر باشد امری بسیار مهم است. درصورتیکه برخی از دانهها بلند و برخی کوتاه باشند نشانه نامرغوب بودن برنج است و شما نباید برنج را خریداری کنید.
خردکردن برنج زیر دندان
چنانچه میخواهید زمان خرید بهترین محصول را خریداری کنید، روش دیگری هم وجود دارد و آن این است که برنج را زیر دندان خود خرد کنید. اگر دانههای موجود در زیر دندان بهسختی خرد شوند نشانه کیفیت بالای محصول فوق است.
در واقع سفتبودن دانهها نشاندهنده کیفیت بالای کالا است. همچنین شما باید بدانید برنج مرغوب مزه شیرینتری دارد و نشاسته بیشتری را درون آن احساس میکنید.
گرفتن نمونه از برنج و طبخ آن
اگر میخواهید تنها یک محصول باکیفیت را برای همیشه خریداری کنید بهتر است در ابتدا نمونهای از آن را در حجم کمی خریداری کنید و سپس بعد از اینکه از باکیفیت بودن آن مطمئن شدید حجم بیشتری از آن را خریداری کنید.
معتبرترین فروشگاه برای خرید برنج باکیفیت
شاید تشخیص برنج باکیفیت کمی مشکل به نظر برسد. یکی از بهترین راهها برای خریدی مطمئن، شناسایی و مراجعه به فروشگاههای معتبر برای خرید محصولات باکیفیت است. برای خرید انواع برنجها، لازم نیست جای دوری بروید شما میتوانید به یکی از معتبرترین سایتهای ایرانی یعنی دل بهار سبز ایرانیان مراجعه کنید.
این شرکت واردکننده محصولات ممتازی همچون برنج ایرانی، هندی و پاکستانی با بهترین کیفیت است. شما میتوانید محصول موردنظر خود را بدون هیچ دغدغهای در این سایت خریداری کنید.
نتیجهگیری
در انتها باید گفت که حدود نیمی از جمعیت جهان از برنج تغذیه میکنند. مصرف این محصول بسیار پرطرفدار برای سلامت افراد خواص قابل توجهی دارد؛ اما باید بدانید که خوردن بیش از حد آن میتواند عوارضی نیز به همراه داشته باشد.
پیشنهاد میکنیم که در مصرف این ماده غذایی زیادهروی نکرده و از انواع باکیفیت و مرغوب آن استفاده کنید.
سؤالات متداول
- برنج کهنه بخریم یا تازه؟
کهنه
- مصرف بیش از حد برنج چه عوارضی دارد؟
چاقی و چربی شکم، افزایش قند خون، بالارفتن چربی و فشارخون و…
- برنج ایرانی بهتر است یا خارجی؟
ایرانی